Beyaz eşyada tüketim ömrünün kısaldığına dikkat çeken 33 yıllık beyaz eşya ve elektrikli ev aletleri tamircisi Mehmet Sözer, “Eskiden yapılan beyaz eşyaların 5-10 yıl hatta daha fazla ömrü vardı. Şimdi ise üretim ve tüketim hızlandı. Ürünler daha kısa ömürlü oluyor. Çünkü üretim fazla ve bir şekilde piyasaya sürülmesi gerekiyor. Teknik servisler de artık 5-10 yıllık cihazları yapmak istemiyor ya da fiyatları yüksek tutuyor. Vatandaş da mecburen yeni ürüne yöneliyor” dedi.
ABDULLAH ÖZTÜRKMEN
Mersin’de 33 yıldır beyaz eşya ve elektrikli ev aletleri tamiri yapan Mehmet Sözer, meslekte yaşadığı değişimi, sektördeki durgunluğu ve vatandaşların en sık yaptığı hataları anlattı. Ortaokulu bitirdikten sonra çalışma hayatına atıldığını belirten Sözer, çıraklıktan kendi iş yerini kurmaya uzanan hikâyesini paylaştı. “Ortaokuldan sonra okumak istemedim ve farklı mesleklerde çıraklık, kalfalık yaptım. Babamın bir arkadaşı vasıtasıyla çamaşır makinesi ve klima üzerine çırak olarak işe başladım. Zamanla kendimi geliştirdim. Şimdi kendi iş yerim var ve işimi severek yapıyorum” diyen ödüllü teknik bakım servisi sahibi Sözer, mesleğin sadece teknik değil, sosyal yönünün de güçlü olduğunu ifade etti.
“EN BÜYÜK SORUN GÜVENSİZLİK VE KAYIT DIŞI ÇALIŞANLAR”
Farklı kültürlerden insanlarla tanıştığını ve her gün yeni bir tecrübe kazandığını dile getiren Sözer, “Hem kendinizi hem işinizi geliştiriyorsunuz. Kazandığım parayla geleceğe yatırım yaptım. Bir oğlum, bir kızım var. Kızım üniversiteyi bitirdi, oğlum diş hekimliği bölümünde okuyor. Eşim emekli öğretmen. Yaşım el verdiği sürece bu mesleği yapmaya devam edeceğim” dedi. Meslekte en çok zorlandığı konuların başında müşteriye arızayı anlatmak geldiğini söyleyen Sözer, özellikle sonradan ortaya çıkan ek arızaların yanlış anlaşılabildiğini belirtti.“Arızayı ve fiyatı söylüyoruz. Onarımı yaparken başka bir parça daha arızalı çıkabiliyor. Hemen müşteriye bilgi veriyorum. Kabul ederse yapıyoruz, etmezse bırakıyoruz. Ama iş yerinde yapılan tamirlerde, sonradan çıkan arızaları söylediğimizde güvensizlik oluşabiliyor” diye konuştu.Sözer, sertifikası olmayan ve vergi ödemeden çalışan bazı kişilerin de sektörde ciddi sorun yarattığını belirterek, “Kendini teknik servis olarak tanıtan ama belgesi olmayan çok kişi var. Bu durum hem bizim işimizi zorlaştırıyor hem de vatandaşın güvenini azaltıyor. Birilerinin buna dur demesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
“ESKİDEN BEYAZ EŞYALAR DAHA DAYANIKLIYDI”
Son dönemde ekonomik sıkıntılar nedeniyle vatandaşların daha çok ikinci el, yani “spot” ürünlere yöneldiğini belirten Sözer, birinci el beyaz eşya ve klima fiyatlarının oldukça yükseldiğini söyledi. Sözer, “Özellikle geçmiş yıllarda ikinci el piyasası çok hareketliydi. Şu anda beyaz eşya sektöründe genel bir durgunluk var. Bu durgunluk bizim işlerimize de yansıyor. Allah’a şükür geçinmeye çalışıyoruz” dedi. Sözer’e göre, geçmişte üretilen beyaz eşyalar bugünkülere kıyasla daha uzun ömürlüydü.“Eskiden yapılan beyaz eşyaların 5-10 yıl hatta daha fazla ömrü vardı. Şimdi ise üretim ve tüketim hızlandı. Ürünler daha kısa ömürlü oluyor. Çünkü üretim fazla ve bir şekilde piyasaya sürülmesi gerekiyor. Teknik servisler de artık 5-10 yıllık cihazları yapmak istemiyor ya da fiyatları yüksek tutuyor. Vatandaş da mecburen yeni ürüne yöneliyor” şeklinde konuştu.
ARIZALARIN YÜZDE 90’I KULLANICI HATASI
Elektrikli ev aletleri ve beyaz eşya ürünlerinin yoğun şekilde tamir için getirildiğini belirten Sözer, çarpıcı bir tespitte bulundu: “Şu ana kadar yaptığım gözlemlere göre gelen cihazların yüzde 90’a yakını kullanıcı hatasından kaynaklanıyor. Bu durum özellikle çamaşır makinelerinde daha sık görülüyor.” Çamaşır makinesi kapasitesinin yanlış anlaşıldığını ifade eden Sözer, şu örneği verdi: “Makinenin üzerinde 7-8 kilogram yazması, yıkama kapasitesini gösterir. Bu kapasite suyla birlikte oluşacak toplam yük hesaplanarak belirlenir. Ancak vatandaşlarımız makineye yorgan ya da battaniye koyuyor. Kuru bir battaniye 1-1,5 kilogram olabilir ama suyu emdiğinde 10 kilograma kadar çıkabilir. Eğer makine 5-6 kilogramlıksa motor ekstra yükle çalışır. Bu da zamanla arızaya, hatta makinenin kırılmasına kadar gidebilir.”Bu tür arızaların garanti kapsamına girmediğini de vurgulayan Sözer, “İsterseniz 7 yıl garanti yaptırın, bu tip durumlar kullanıcı hatası olarak değerlendirilir” dedi.
“GENELDE TAMİRİ MÜŞTERİNİN EVİNDE YAPIYORUM”
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte sektörde çalışan eleman sayısının azaldığını belirten Sözer, eskiden daha fazla personel çalıştırıldığını söyledi. Tamir işlemlerini çoğunlukla müşterinin evinde yaptığını dile getiren Sözer, bunun sebebini ise güven meselesi olarak açıkladı: “Evde yaptığımda müşteri süreci görüyor. Parça değişimini anında anlatıyorum. Böylece daha sağlıklı bir iletişim oluyor.” 33 yıllık tecrübesiyle mesleğini sürdürmeye devam eden Mehmet Sözer, hem sektördeki kayıt dışı çalışmaya karşı mücadele edilmesi gerektiğini hem de vatandaşların beyaz eşya kullanımında daha bilinçli olması gerektiğini vurguladı.
|