"BU AYIPTAN BİZİ KURTARIN"

Tarih: 9 Mart 2026 Pazartesi 17:29

Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 2026 Yılı Mart Ayı Olağan Toplantısı’nın 1. Birleşimi, Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer başkanlığında gerçekleştirildi. Mersin Büyükşehir Belediyesi Kongre ve Sergi Sarayı Çok Amaçlı Salon’da gerçekleştirilen Meclis Toplantısı’nda evsel katı atık bedeli ve boş hanelere fatura kesilmesi gündeme damgasını vurdu.

SEÇER, BÜYÜKŞEHİR VE MESKİ’NİN GELİR KAYNAKLARINI AÇIKLADI

Meclis toplantısında konuşan Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, belediye ve MESKİ'nin temel gelir kaynaklarını şu sözlerle açıkladı:

“Atık su bedeli bütün belediyelerin aldığı bir bedeldir. Bizim büyükşehir gelirleri İller Bankası'nın hesapladığı bir pay var. Şehrin yüz ölçümü ve nüfusu üzerinden bir hesaplama tekniği var, bir pay gelir. İlçe belediyeleri de böyle. Bir de genel bütçe gelirleri, vergi payından Mersin'in ödediği vergilerden bize bir pay gelir. Bizim Mersin Büyükşehir Belediyesi'nin temelde iki geliri budur. Bir de öz gelirleri vardır, üç. MESKİ'ye gelelim. MESKİ yine aynı yöntemle farklı metot İller Bankası'nın hesapladığı cüzi bir para vardır. Yani aylık gelirimizin yüzde 10 civarında. MESKİ'nin aylık 10 lira geliri varsa; 10 liranın, 1 lirası İller Bankası'ndan hazır geliyor. 9 lirası da vatandaşın bize ödediği paralardır. İşte biz bütün yatırımları bu faturalarla yapıyoruz. Cari harcamalarımızı, kanalizasyon, arıtma, içme suyu, bütün bu yatırımlarımızı buradan yapıyoruz. Ve 7/24 temiz içme suyuna erişimi, atık suyunun alınması, bunların 360 derece takibini, bütün bunları harcadığımız cari harcamaları da bu gelirlerle yapıyoruz. Bir kere buraya kadar bunun bilinmesini istiyoruz. Bu atık su bedeli yönetime geldiğimizde vatandaşlardan yüzde 50 oranında alınıyordu. Dedik ki; faturalar da biraz şöyle bir rahatlama yapalım. 5 puanlık bir düşüşle Cumhuriyet Halk Partili bir belediye başkanının yönettiği dönemde yüzde 45'lere indirebildik. Durum bundan ibarettir.”

“YETKİ BENDE OLSA 1 LİRASINI TAHSİL ETMEM”

Evsel atık vergisi toplama hakkının ilçe belediyelerine verildiğinin altını çizen Başkan Seçer,

“Yasal olarak amir hüküm altına alınmış kirleten öder prensibiyle ilçe belediyelerin evsel atık vergisi toplama hakkı onlara verilmiş. Onlar hesaplamaları yapıyor. Ancak bunların tahsilatı yine yasayla belirlenmiş. Türkiye genelinde, büyükşehir belediyelerine tahsildarlık görevi vermiş. Yani parayı biz topluyoruz. Parayı ilçe belediyelerin hesabına geçiyoruz. Bu parayı paranın bizle herhangi bir alakası yok. Bu hesaplama şeklini belirleyen kurallar var ama hesaplama yetkisi ilçe belediyelerinde. Bizim buna karışma yetkimiz yok. Ancak onlara destek olabiliyoruz. Denetleme yetkimiz de yok, iletişim kuruyoruz. Hesaplama yöntemlerinde bir dramatik bir durum görürsek çok düşük, çok yüksek onları uygun bir lisanla uyarıyoruz. Bunun tekrar hesaplanması gerekiyor. Kimi bu sözümüzü dinliyor, kimisi dinlemiyor. Ama sonuç itibariyle önümüze konan ‘evsel atık bedellerini’ biz vatandaştan almak zorundayız. Yetki bende olsa 1 lirasını tahsil etmem. Buradan vatandaşlarıma duyurmak istiyorum. Yetki bende olsa belediyelerin evsel atık vergisinin 1 TL'sini dahi tahsil et. Çünkü size şöyle yansıyor. Doğal su faturalarında total rakama baktığınız için içeriğinde su bedeli, atık su bedeli nedir? , Çevre temizlik vergisi, KDV oranı, evsel atık toplama bedeli bütün bu detayları incelemediğiniz için sanki o kümülatif toplam bedel MESKİ'ye ödenmiş gibi haklı bir eleştiriye tabi tutuyorsunuz.” dedi.

“UYGULAMADAN VAZGEÇEMİYORLAR”

Söz konusu uygulamanın neden ve nasıl hayata geçirildiğini Başkan Seçer, şu sözlerle aktardı:

“2022 yılında yürürlüğe giren bir uygulama, yasal zorunluluktan kaynaklı. Uzun süredir yasa var, her yılsonunda tekrar uzatılıyor. Ancak Türkiye'de önemli bir oranda Büyükşehir Belediyesi bunu uygulamaya geçmiş. Çünkü ilçe belediyelerinin önemli bir gider kalemi, bu şekilde de sular idaresi tarafından toplanmasıyla da önemli bir gelir kalemi oluyor. Bundan vazgeçemiyorlar. Peki, daha önce nasıldı? Neden bizim dönemimizde bu karar alındı? Bazı belediyeler mevzuata uygun olmayan şekilde bunu uygulayabiliyorlardı. Bazı belediyeler ve astronomik rakamlar olarak alıyorlardı. İkincisi, biz yönetime geldiğimizde Büyükşehir Belediyesi ile ilçe belediyeleri arasında davalar vardı. Bunların transfer bedelini Büyükşehir'e ait. İlçe Belediyesi'ne ait bu tip tartışmalar vardı. Ben bu tartışmaların ortadan kalkması farklı hesaplama yöntemleriyle farklı yöntemlerle belediyelerin, ilçe belediyelerin bu parayı toplamasını ortadan kaldırmak için yasanın emrettiği hükümleri uygulamaya aldım. Meclise getirdim ve şu anda yürürlükte.”

“MESKİ’NİN YEDİĞİ İÇTİĞİ YOK, DAYAK YİYOR”

Faturalardaki yüksek bedellerin MESKİ ile ilgisi olmadığını vurgulayan Seçer, meclis üyelerine MESKİ’yi bu ayıptan kurtarın çağrısında bulundu. Başkan Seçer, şunları söyledi:

“Gördüm ki belli bir süre sonra bunun komplikasyonlarını MESKİ yaşıyor. MESKİ’nin yediği içtiği yok, MESKİ dayak yiyor. MESKİ karalanıyor. Su fiyatlarının yüksekliğini muhalefet de istismar ederek kullanıyor. Bu şekilde hiçbir ortamda tartışılmadı. Su bedellerinin yüksekliği, seçimlerde bile bizim önümüze getirip kondu. Oysaki bakın; 215 TL ödediğiniz faturanın, 210 TL'si ilçe belediyesine gidiyor. İki belediyemiz dışında, diğer belediyelerimiz bu kararı almamış. İki belediyemiz şöyle bir karar almış; eğer sıfır su tüketimi varsa, biz fatura tahakkuk etmeyeceğiz. Yani evsel atık bedeli almayacağız. İki belediye dışında, diğer belediyelerin meclis kararını almasını istiyoruz. Gerçekten, mizah, komedi. ‘Su kullanmadım, fatura ödedim’ diyor. MESKİ’yi bundan kurtarmanız için hepinizin bu kararı alması lazım. MESKİ’yle yetkilileriniz iletişime geçsin. Sizin bunda bir toplam maliyetinizde bir kaybınız yok. MESKİ’yi bu ayıptan kurtarmanız lazım. Hatta kendi belediyelerinizin ayıbını kurtarmanız lazım. Evde insan yaşamıyor, siz evsel atık vergisi alıyorsunuz. MESKİ’nin ayıbı değil. Ama algı böyle, ayıpsa ilçe belediyelerine. Neden? ‘Adam üç aydır evde değilim’ diyor, sen evsel atık vergisi almışsın, bu bir. İkincisi, bir örnek daha vereceğim. İşte burada, vatandaşın kullandığı, tüketim karşılığında da ödediği bedel, toplamda 1.177 TL fatura ödüyor. Su bedeli olarak ödüyor. Ama buradan MESKİ 322 TL alıyor. Geri kalan nereye gidiyor? 97 TL’si Büyükşehir’in evsel atık transfer bedeline, 745 TL’si ilçe belediyesinin evsel atık toplamasına gidiyor.  Hesaplama yöntemlerinde de daha dikkatli olmamız lazım. Hesaplayan bana hesap veremiyor. Denetim yetkim yok. Vatandaş mahkemeye giderse vatandaş o ayrı bir şey. Ama ben bunu yapamıyorum. İlçe belediye başkanlarımız ne yapar onu bilemem. Benim meselem de ilçe belediye başkanlarımın gelirini ortadan kaldırmak değil, eleştirim tahsilatı MESKİ’nin yapması. Ve MESKİ’nin, bu konuda sıkıntıya düşmesi. Benim buradaki bu konuyu açma nedenim bu. Diğerini doğrudan yasa koyucu böyle bir yasa yapıyor. Biz bu yasayı uygulamakla mükellefiz.”

ÖZDEMİR: BİZE EN ÇOK GELEN FATURASI İTİRAZLARI

MESKİ Genel Müdürü Ali Rıza Özdemir ise atık su bedelleri konusunda meclis üyelerini ve kamuoyu bilgilendirildi. Özdemir, “Bizim içme suyu ücretimiz 35.13 Mart ayında. Zaten biz her ay sitemizde güncel olarak yayınlıyoruz. Atık su bedelimiz 15.81 lira toplam, 50.94 lira, 51 lira diyebiliriz. Bizim aylık aldığımız 1 ton sudan aldığımız su ve atık su ücreti, kanunda yüzde 50 olarak belirlenir. Büyükşehir Belediye Başkanımız Vahap Seçer ve meclisin kararı ile yüzde 45 olarak uygulanmaya başlandı. Ancak bize en çok gelen faturası itirazları. Bu itirazları incelediğimizde daha çok evsel katı atık ücretleriyle alakalı. Tabii konuyla ilgili vatandaşımızı aydınlatıyoruz. Batı ve Doğu bölgelerinden bazı belediyeler seçtim. Evsel katı atık ücretleri, çevre kanunundan gelen 'kirleten öder' mantığıyla hesaplanan bir ücrettir. Bu ücreti ilçe belediyeleri hesaplar. Büyükşehir Belediyesi'nin onayına tabi değildir. Özgür belirliyorlar ve MESKİ'ye gönderiliyor. Büyükşehir'e sadece bilgi amaçlı gönderiliyor. Büyükşehir'in burada bir dahili olmuyor. Ama talimatınızla bizim iklim ve atık dairemiz bu hesaplamalar yapılırken her ilçe belediyemizle görüşerek rehberlik etmeye çalıştı. Ancak gelinen sonuçta Batı bölgemizde bir kırsal mahalle seçtim. Kırsaldan bir mahallemiz. Biz burada 4'te 1 uyguluyoruz su ücretini. Sıfır tüketimi var. Biz okumak zorundayız. İlçe belediyelerinden kaynaklı. Hiç su kullanmamış bu abonemize 215 lira su bedeli çıkmış.  Bunun 210.79 lirasını ilçe belediyesi alıyor. 3.68 lira da Büyükşehir'in transfer bedeli var. MESKİ Genel Müdürlüğünün bu faturada 1 lira bile kazancı yok. Yine Mersin'in doğusunda bir kırsal mahallede yine sıfır faturalı abonemize, 113 lira fatura çıkıyor. 113 lira faturanın 105.71 lirası ilçe belediyesinin, 7 lira transfer bedeli Büyükşehir'in. MESKİ yine sıfır ödeme alıyor. Ama faturayı biz tahsil ediyoruz. Bir tane iş yerinin klasik faturasını çıkardık. İş yeri 4 ton su kullanmış. 1.177 lira faturası var. Bizim aldığımız toplam bedel atık su dahil 322 lira. Bunun 745 lirası ilçe belediyesine gidiyor. 90 lirası Büyükşehir'in atık transfer bedeli.” diye konuştu.

ÖZYİĞİT: MESKİ SADECE TAHSİLAT ARACIDIR

Mecliste söz alan Yenişehir Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit, katı atık vergisi ve tahsilat yöntemlerine dair Yenişehir Belediyesi'nin yaklaşımını açıkladı. Başkan Özyiğit, şu ifadeleri kullandı:

“2021 yılında, 31 Aralık son tarih dendiği için o dönem yapılan bir çalışmayla meclisimize getirdik ve mecliste aldığımız kararlarla ÇTV katı atık vergisi alındı. Burada kirleten öder mantığından hareketle bir yasa hazırlanmış.Sonradan ertelenip ertelenmediğini tam bilmiyorum ama bizim o günkü hareket noktamız 2021 Aralık son tarih noktasıydı. Ancak orada kirleten öder mantığını zedelememek için biz yine meclisimizde aldığımız kararla sıfır tüketime sıfır bedel noktasında kararımız var.Yani bir evde su tüketilmemişse o evde demek ki bir çöp üretimi olmamış, çevre noktasında bir tahribatta bulunulmamış, yaşam yok anlamına geliyor. Dolayısıyla oradan vergi alınmamış. Bu vergiler ilçe belediyelerinin ihtiyacı olan vergiler. Ve mantığı da kirleten öder olduğu için gerçekten doğru bir şey. O çizgiden ayrılmamak gerekiyor.Kentimizin hizmetini yerine getiren ve olmadığında değeri ortaya çıkacak su gibi bir kaynağımızı bize temiz koşullarda sağlayan MESKİ'mizin hak etmediği bir bedelle ya da faturayla, imajla karşı karşıya kalmasını önlemektir.Biz vergiyi yasalara dayanarak alıyoruz. Aldığımızı da açık açık beyan ederim. Vatandaşımıza ayrı bir yazı da gönderebiliriz. Faturanızın şu kadarı, şu alana gitmektedir. Sizin temizlik hizmetlerinizi görmekle alakalı alınmaktadır. MESKİ burada sadece bir tahsilat aracıdır.”

YILDIZ: MESKİ’Yİ BU İMAJDAN KURTARMAK LAZIM

Mersin’deki su fiyatları üzerindeki algıyı ve ilçe belediyelerinin yaşadığı bütçe adaletsizliğini dile getiren Başkan Abdurrahman Yıldız, şunları söyledi:

“MESKİ’nin sanki bütün parayı MESKİ tahsil ediyormuş da bunun karşılığını alıyormuş gibi bir imajdan kurtarmak lazım. Bir kere şunu söylemek lazım. Mersin'de su öyle zannedildi ki, pahalı değil. Yani benim bildiğim kadarıyla pahalılık sıralanmasında Türkiye'deki büyükşehirler arasında 7. ya da 8. sırada geliyor. Mersin'in ilçelerine, sahildeki ilçelerde dahil olmak üzere su kendiliğine gelmiyor. Mecburen bir enerji ya da bir destek marifetiyle geliyor. Bu da çok ciddi bir maliyete, bedele neden oluyor. Şimdi burada aslında bir yapısal başka problem var. Şimdi bunu da sıfıra indirelim. Tamam ama şöyle bir durum var. Bizim sıfıra indireceğimiz haneler, hangi haneler? Toroslar için konuşuyorum. Toroslar'da 100 bine yakın bir abone var. Bu hanelerin de önemli bir kısmı Toroslar'da ikamet etmiyor. Bu arkadaşların iller payı Toroslar ilçe belediyesine gelmiyor. Yenişehir'de, Tarsus'ta, Mezitli’de vs. de oturuyor arkadaşlarımız. Bütün iller payları, bu arkadaşlarımızın bu hanelerin almış olduğu iller payları, vergi payları bu ilçelere gidiyorama yazın bunların çöpünü biz temizliyoruz. Bu ciddi bir sıkıntı bizim açımızdan. Bu yapısal problemin giderilmesi lazım. Yenişehir'de oturuyor. Yazın Gözne'ye, Ayvagediği’ne, Bekiralanı’naSoğucak’a taşınıyor. Haziran 10'unda gitti mi? Muhtara bilgi verecek. ‘Ben geldim kardeşim. Eylül'ün 15'ine kadar, işte Kasım'ın 15'ine kadar neyse buradayım.’ Diyecek.  O dönem içerisinde en azından onların bütçesini, yani İller Bankası'nda gelen bütçesini biz ilçeler olarak almalıyız.”