Toplumun taşıyıcı kolonları çatlıyor

Tarih: 22 Mayıs 2026 Cuma 14:37

Türkiye’de son yıllarda artış gösteren “gri boşanmalar”, yani uzun yıllar evli kalan 50 yaş üstü çiftlerin ayrılıkları, uzmanlara göre toplumsal yapıyı tehdit eden ciddi bir sorun hâline geldi. Sokak Psikologları Derneği Başkanı Metin Hakan yaptığı açıklamada, Türkiye’nin yalnızca ekonomik değil; aynı zamanda aidiyet, aile, yalnızlık ve anlam krizi yaşadığını söyledi.

“TÜRKİYE SADECE EKONOMİK KRİZ YAŞAMIYOR”

Konuyla ilgili gazetemize açıklama yapan Başkan Hakan, uzun süreli evliliklerde yaşanan duygusal kopuş, yalnızlaşma ve tükenmişliğin giderek arttığını belirterek, “Türkiye’de aile yapısı ciddi bir kırılma sürecinden geçmektedir. Özellikle 50 yaş üstü çiftler arasında hızla artan ‘gri boşanmalar’, artık yalnızca bireysel bir ayrılık değil; sosyolojik, psikolojik ve demografik bir alarm hâline gelmiştir. Yani mesele artık yalnızca ‘eşlerin ayrılması’ değildir. Mesele; toplumun taşıyıcı kolonlarının çatlamasıdır. Bugün Türkiye’de; yaklaşık 20 milyon bekâr bireyin olduğu konuşuluyor. Yaklaşık 6,5 milyon ev genci ne eğitimde ne istihdamda yer alıyor.  Doğurganlık hızı nüfusun kendini yenileme seviyesinin altına gerilemiş durumda. Tek kişilik yaşam ve yalnız yaşayan yaşlı nüfus giderek artıyor.  Uzun süreli evliliklerde duygusal kopuş, yalnızlaşma ve tükenmişlik büyüyor. Sokak Psikologları Derneği olarak sahada yaptığımız gözlemler bize şunu açık şekilde göstermektedir: Türkiye sadece ekonomik kriz yaşamıyor. Türkiye aynı zamanda bir aidiyet, aile, yalnızlık ve anlam krizi yaşıyor.” ifadelerini kullandı.

“BUGÜN BİRÇOK İNSAN AYNI EVİN İÇİNDE BİRLİKTE YAŞAMIYOR”

Gri boşanmaların başlıca nedenleri arasında ekonomik baskılar, dijitalleşmeyle birlikte artan yalnızlaşma, sosyal medyanın oluşturduğu tatminsizlik kültürü, aile içi iletişim eksikliği ve emeklilik sonrası yaşanan kimlik boşluğunu gösteren Hakan, “Gri boşanmaların başlıca nedenleri; ağır ekonomik baskılar ve geçim kaygısı, dijitalleşmeyle birlikte artan yalnızlaşma, sosyal medyanın ilişkiler üzerinde oluşturduğu kıyas ve tatminsizlik kültürü, aile içi iletişimin çökmesi, tahammül kültürünün zayıflaması, emeklilik sonrası ortaya çıkan kimlik ve anlam boşluğu, ortak yaşam kültürünün çözülmesi, aidiyet duygusunun zayıflaması. Bugün birçok insan aynı evin içinde birlikte yaşamıyor, sadece aynı çatının altında yalnızlaşıyor. Çünkü aile sadece resmi bir birliktelik değildir. Aile; toplumun hafızasıdır. Aile; çocuğun ilk güvenlik alanıdır. Aile; toplumun psikolojik omurgasıdır. Bu nedenle gri boşanmalar sadece bir hukuk meselesi değildir. Bu mesele; nüfus meselesidir. Toplum sağlığı meselesidir. Gelecek meselesidir.” dedi.

“HERKES SÜRECİ ‘ACİL SOSYOLOJİK RİSK’ OLARAK GÖRMEK ZORUNDA”

Metin Hakan, başta siyasetçiler ve ilgili devlet kurumları olmak üzere tüm karar alıcılara çağrıda bulunarak, sürecin “acil sosyolojik risk” olarak ele alınması gerektiğini söyledi. Hakan sözlerine şöyle devam etti: “Buradan açık çağrımızdır; Başta siyasetçiler, kanun yapıcılar, ilgili bakanlıklar ve devlet kurumları olmak üzere herkes bu süreci ‘acil sosyolojik risk’ olarak görmek zorundadır. Çünkü bugün önlem alınmazsa; yalnızlaşmış yaşlı nüfus büyüyecek, çocuklarda aidiyet ve güven problemleri artacak, gençlerde evlilik ve aile korkusu büyüyecek, doğurganlık daha da düşecek, toplumsal bağlar zayıflayacak, ruhsal sorunlar ve sosyal çözülme derinleşecektir.”

“AİLE DANIŞMANLIĞI SİSTEMLERİ GÜÇLENDİRİLMELİ”

Acil gerçekleştirilmesi gereken çözüm önerilerini sıralayan Hakan, şunları anlattı: “Ruh sağlığı hizmetleri yaygınlaştırılmalı, aile danışmanlığı sistemleri güçlendirilmeli, evlilik öncesi ve sonrası psikolojik destek erişilebilir hâle getirilmeli, dijital bağımlılık ve yalnızlaşmaya karşı sosyal politikalar geliştirilmeli, gençlerin aidiyet duygusunu güçlendirecek sosyal projeler artırılmalı, aileyi yalnızca ekonomik değil psikolojik olarak da koruyan politikalar üretilmelidir. Çünkü temeli çatırdayan bir toplum sadece nüfus kaybetmez; güvenini, bağlılığını, hafızasını ve geleceğini de kaybeder. Sokak Psikologları Derneği olarak kamuoyunu ve karar alıcıları gecikmeden harekete geçmeye davet ediyoruz.”

“KOCA ÇINARLARIMIZIN BİRER BİRER DÜŞMESİ BİZİ CANI YÜREKTEN YARALAMAKTA”

Son olarak sözlerine şöyle devam eden Başkan Hakan, “Gri boşanma maalesef yaş aralığı 50 ile 70 arasını ifade eden deyim yerinde ise ununu elemiş, eleğini duvara asmış, torun torba sahibi olmuş, saçlarına aklar düşmüş. Evet, o koca çınarlarımızdan bahsediliyor. 2025 yılı itibariyle 60 bin ak saçlımız mahkemelerde evlilik İlk yolunu tasfiye etmek için boşanma davaları açmışlar. Evet, gençlerimize ufuk açıcı ve yol gösterici ve rol modeli olan bu koca çınarlarımızın birer birer düşmesi bizi canı yürekten yaralamakta. Bizler gençlerimizi evlenmeye teşvik ediyorken, bizler artık yaşlı bir nüfusumuz var derken ve bizler üç çocuk olayını sürekli konuşuyorken ve bizler yine 20 milyon bekarımız var derken esas fırtına maalesef bizim koca çınarlarımızda kopuyormuş da haberimiz yokmuş. Buradan kanun yapıcılarımıza, politikacılarımıza seslenmek istiyorum. Buna engel olunabilecek hukuki, psikolojik, sosyolojik çalışmaların bir an önce yapılması gerektiğini düşünüyoruz.” diye konuştu.