Tarımda ‘bereket ve felaket’ bir arada

Mersin’de 2026 üretim sezonu, kış boyunca etkili olan yağışlarla birlikte su kaynaklarını doldurarak tarımda rahatlama sağladı. Baraj ve göletler tam kapasiteye ulaşırken, bazı bölgelerde aşırı yağışlar nedeniyle yaklaşık 20 bin dönüm arazide zarar oluştu. Üreticiler bir yandan bereketli sezonun sevincini yaşarken, diğer yandan destek ve dengeli su yönetimi çağrısında bulunuyor.

ABDULLAH ÖZTÜRKMEN

Mersin’de bu yıl etkili olan yağışlar, hem tarımsal üretim hem de su kaynakları açısından uzun yıllardır beklenen bir tabloyu ortaya koydu. Kış aylarında düzenli ve yoğun şekilde gerçekleşen yağışlar sayesinde toprak suya doyarak yer altı kaynakları önemli ölçüde beslenirken, baraj ve göletlerde doluluk oranları zirveye ulaştı. Ancak yağışların zaman zaman aşırıya kaçması, özellikle ova kesimlerde ciddi zararlara da yol açtı.

 “ESKİ KIŞLARI YENİDEN YAŞADIK”

Mersin Ziraat Odası Başkanı Musa Yılmaz, bu yılın yağış rejimini “uzun yıllardır özlenen bir kış” olarak değerlendirdi. Yılmaz, özellikle kırsal ve yüksek kesimlerde yağışların toprağı doyurduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı: “Bu yıl bölgemiz yeterli hatta yer yer fazla yağış aldı. Uzun zamandır görmediğimiz kış yağışlarını yaşadık. Bu durum hem yüzey sularını hem de yer altı kaynaklarını olumlu etkiledi. Özellikle 300-500 rakım üzerindeki üretim alanlarımızda yer altı sularının beslendiğini net şekilde gözlemledik.”

YÜKSEK RAKIMLARDAKİ KAR, YER ALTINI BESLEDİ

Toroslar’ın yüksek kesimlerine düşen karın önemine dikkat çeken Yılmaz, 1500 metreden başlayarak 2500 metreye kadar çıkan bölgelerde yoğun kar yağışı görüldüğünü söyledi. “Bu karlar, yaz aylarında eriyerek yer altı su kaynaklarını besleyen en önemli unsurlardır. Bu yıl o kar yağışlarını gördük. Dolayısıyla 2026 üretim sezonunda sulama suyu açısından ciddi bir sıkıntı beklemiyoruz” dedi. Olumlu tablonun yanında, aşırı yağışların getirdiği olumsuzluklar da dikkat çekti. Özellikle Tarsus bölgesinde etkili olan sağanaklar, baraj kapaklarının açılmasına neden oldu. Artan su seviyesi, tarım arazilerini su altında bıraktı. Musa Yılmaz, bölgede yaklaşık 20 bin dönüm arazide ciddi zarar oluştuğunu belirterek şunları söyledi: “Baraj kapaklarının açılmasıyla birlikte su seviyesi yükseldi ve aşağı havzada üretim yapan çiftçilerimiz büyük zarar gördü. Bazı üreticilerimiz birden fazla kez ekim yapmak zorunda kaldı ancak her seferinde ürünler su altında kaldı. Şu an o bölgelerde ürün neredeyse yok ve ekim zamanı da geçmiş durumda.”

GÖLETLER DOLDU, SULAMA SEZONU GÜVENLİ

Zarar gören üreticiler için acil destek çağrısında bulunan Yılmaz, devletin sahada inceleme yaparak mağduriyetleri gidermesi gerektiğini vurguladı: “Bu çiftçilerimizin zararları mutlaka tespit edilmeli. Ayni ya da nakdi desteklerle üreticimizin yeniden ayağa kalkması sağlanmalı. Aksi halde bu kayıpların telafisi zor olur.” Sulama altyapısına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Mersin Sulama Birliği Başkanı Oktay Temizsoy ise bu yıl su kaynakları açısından oldukça rahat bir döneme girildiğini ifade etti. Temizsoy, Mersin genelinde bulunan gölet ve barajların doluluk oranlarının en üst seviyeye ulaştığını belirterek şu bilgileri paylaştı: “Yoğun yağışlar sayesinde hem barajlarımız hem de göletlerimiz tamamen doldu. Mersin genelinde 30-40 civarında gölet bulunuyor. Bizim sorumluluğumuz altında bulunan Cemilli’deki Çevlik göletlerimizde su seviyesi oldukça iyi durumda.”

 “İKİ YIL YETECEK SU VAR”

Cemilli’deki Çevlik göletlerinin mevcut kapasitesine dikkat çeken Temizsoy, bu kaynakların çiftçilere uzun süre yetecek seviyede olduğunu ifade etti: “Bu göletlerimiz, çiftçilerimize en az iki yıl yetecek kapasitede su barındırıyor. Ayrıca yaptığımız kontrollerde herhangi bir sızıntı ya da teknik problem de tespit edilmedi.” Sulama Birliği olarak üreticilere destek vermeye devam edeceklerini belirten Temizsoy, 2026 sezonunda su kaynaklı bir kriz beklemediklerini söyledi: “Sulama Birliği Başkanlığı olarak her zaman çiftçimizin yanındayız. Bu yıl su sorunu yaşamayacağız. Ancak suyu doğru ve tasarruflu kullanmak her zamankinden daha önemli.” Temizsoy, bu yılki su bolluğunun rehavete neden olmaması gerektiğine dikkat çekiyor. Açık kanal sulama sistemlerinin su kaybına neden olduğu, modern (damla ve basınçlı) sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması gerektiği, taşkın riskine karşı dere yatakları ve sulama altyapısının güçlendirilmesinin önem taşıdığına vurgu yaptı.

ÇİFTCİLER YAĞIŞLARDAN MEMNUN 

Bölgede üretim yapan çiftçiler de bu yılki yağışlardan memnun. Üretici Cafer Sapıtmaz, özellikle sulama açısından uzun yıllardır yaşanan sıkıntıların bu yıl sona erdiğini söyledi.Sapıtmaz, aşırı yağışların kendi bölgelerinde olumsuz bir etki yaratmadığını belirterek şunları söyledi: “Biz aslında soğuklardan korkuyorduk ama korktuğumuz gibi olmadı. Görünen o ki bu soğuklar bölgemizi etkilemeyecek. Göletlerimiz doldu, sulama yönünden çok bereketli bir yıl oldu. Bu yazı rahat geçireceğiz.” Su kaynaklarının dolu olmasının sadece miktarı değil, ürün kalitesini de doğrudan etkilediğini vurgulayan Sapıtmaz, şunları kaydetti: “Sulamada suyun bol olması doğal olarak kaliteye yansır. Ürünün hem verimi hem de kalitesi artar. Yaklaşık 15 gün öncesine kadar göletimiz taşıyordu, şu anda tam kapasite dolu.”

GEÇMİŞ YILLARDA SU KAVGASI YAŞANIYORDU

Son yıllarda yaşanan kuraklık nedeniyle göletlerin yeterli seviyeye ulaşamadığını hatırlatan Sapıtmaz, bu durumun köyler arasında zaman zaman gerginliklere yol açtığını da dile getirdi: “3-4 senedir göletimiz yarı kapasiteye bile ulaşamıyordu. Bu yüzden sulamada ciddi sıkıntılar yaşıyorduk. Hatta zaman zaman köyler arasında ‘suyu kim daha fazla kullandı’ diye huzursuzluklar oluyordu. Bu da ürün kalitesini etkiliyordu.” Bu yılki yağışların en belirgin etkisinin “bereket” olduğunu vurgulayan Sapıtmaz, üreticilerin uzun bir aradan sonra rahat bir sezon geçireceğini ifade etti. Mersin’de 2026 üretim sezonu, bir yandan su bolluğunun getirdiği umutla başlarken, diğer yandan aşırı yağışların yarattığı zararların gölgesinde ilerliyor. Genel tablo, sulama açısından rahat bir yıl yaşanacağını gösterse de, özellikle Tarsus ve çevresinde zarar gören üreticilerin desteklenmesi, sezonun en kritik başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Çiftçiler ise bir yandan bereketli sezonun umudunu taşırken, diğer yandan “denge” vurgusu yapıyor: “Yağış olsun ama zamanında ve ölçülü olsun.”