Emeklilerden ekonomik kriz isyanı

2021 Tüm Emekliler Sendikası Tarsus Şubesi, Yarenlik Alanı’nda gerçekleştirdiği basın açıklamasıyla emeklilerin yaşadığı derin ekonomik kriz, barınma sorunları ve gelir adaletsizliğine dikkat çekti. Şube Başkanı Hüseyin Aydın tarafından okunan açıklamada; en düşük emekli maaşının asgari ücret seviyesine çıkarılması ve İntibak Yasası’nın derhal yürürlüğe girmesi talep edildi.

2021 Tüm Emekliler Sendikası Tarsus Şubesi üyeleri, Kurban Bayramı öncesinde artan geçim sıkıntısına dikkat çekmek amacıyla Yarenlik Alanı’nda basın açıklaması yaptı. Açıklamayı okuyan Şube Başkanı Hüseyin Aydın, “Önümüz bayram, yılların alışkanlığı var, göreneklerimiz üzere sevinç içindeyiz. Bayram bir umutlu vesiledir,  çocuklarımız torunlarımız eşimiz dostumuz akrabamızla görüşeceğiz, muhabbet edeceğiz. Kaygılıyız diğer yandan, emekli yoksulluğu günden güne arttı, adeta sefalet düzeyine ulaştı. Eskiden olmazdı, şimdi gün geçmiyor ki yoksulluktan kirasını ödeyemeyip sığıntı durumuna düşüyor birçok üyemiz. Bizim gençliğimizde özellikle yüksek öğrenim gören gençler bir araya gelir aynı kiralık evde kalırlardı. Mezun olan gider yerine yenisi gelirdi, geçici bir dönemdi yani.  Şimdi çaresizlikten, konutsuz emekliler kirayı paylaşmak için ortak eve çıkıyorlar, ya da izbe ucuz otelleri mesken tutuyorlar. Geçinemediği için kayıtlı kayıtsız yeniden işe başlamak zorunda kalıyorlar. Gece bekçiliğinden inşaat ameleliğine, pazarcılıktan hurda toplamaya her alanda daha çok emekli var artık. Sık sık en düşük emekli aylığından söz ederiz, yirmi bin liralık emekli aylığının insanca yaşamaya yetmeyeceğini, bunun sefalet düzeyi olduğunu söyleriz.  Çünkü yaşayarak biliyoruz.  2002 yılı Aralık ayında asgari ücret 184 lira, en düşük emekli aylığı bunun yüzde 40 fazlası 257 liraydı. Bugünkü 28 bin 75 liralık asgari ücretin yüzde 40 fazlası 39 bin 305 lira eder. Bu hesaba göre her emeklinin aylığının yarısını yok ettiğiniz, milyonlarca emeklinin her ay sofrasından eksiltip tefecilere ve holdinglere aktardığınız ayan beyan ortadadır. Emeklilerin dul ve yetimlerinin, yaşlılık aylığı alanların durumu daha da felaket, onların eline 20 bin lira bile geçmiyor.” dedi.

“DÖRT BİN LİRA İKRAMİYE OLMAZ”

İktidar sözcülerinin, emeklinin, dul ve yetimin yoksulluğuna kayıtsız olduğunu iddia eden Aydın, “Adına bayram ikramiyesi dedikleri 4 bin liraya bir kuruş bile artış yapmadılar. Aylığımızın en az yarısını iç edenler, ulufe dağıtır gibi 4 bin liralık harçlıkla avunmamızı bekliyorlar. Holdinglerin tekellerin elinde birikmiş olağanüstü servetler, milyonlarca emekçinin hakkı hukuku onuru pahasına edinilmiştir. Bu servetlere tek laf edemeyen iktidar sözcüleri emeklinin aylıklarıyla ilgili arsızca açıklamalar yapıyorlar. Emeklilerin,  devlet bana geçinecek kadar maaş versin demesi haksızlıkmış, insafsızlıkmış, tembellikmiş. Oysa ki emekliler devletten karşılıksız bir şey istemiyorlar. Yıllarca çalışarak ülkenin toplam servetine kattıklarının hakça, insan onuruna yakışır şekilde paylaşılmasını istiyorlar. “Öz yurdunda garipsin öz vatanında parya” demiş şair, sanki emeklileri tarif etmiş. Gençliğinde demiri büküp çeliği eriten, yollar limanlar çiftlikler kuran, karada denizde havada madende işlikte ter döken, beyninin ışığıyla bilimi ilerleten emeklilere yapılan bu zulüm haktan reva değildir. İktidarın bile isteye, taammüden uyguladığı bu sistemin adı neoliberal ekonomi modelidir. Bu model, altta kalanın canı çıksın mantığıyla çalışır, özelleştirme borç faiz döviz borsadan ibaret kumar ekonomisidir. Bu ekonomide, bir yanda milyonlarca yoksul, diğer yanda bir avuç dolar milyarderi olur. Milyarderlerin dergisi Forbes'e göre 2026 yılının dolar milyarderleri listesinde 43 Türk var, servetleri 2026 yılında 26,6 milyar dolar artarak 106 milyar dolara ulaşmış. Bir ikisi dışında çoğunluğu Türkiye’den para kazanıyor. Bunlar kayıtlı olanlar, bir de kayıtsız olan dolar milyarderlerini de eklemek lazım listeye. İktidar 21 Mayıs 2026 tarihinde Varlık Barışını yasalaştırdı. Bu yeni yasaya göre yurt dışında elde ettikleri döviz, altın ve diğer her türlü menkulü 31 Temmuz 2027'ye kadar ülkeye getirerek kayıt altına aldıranlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf olacak. Bilsinler ki razı değiliz, bu iktidarın kendi yarattığı sorunları çözemeyeceğinin bilincindeyiz. Hâlâ yeni özelleştirmeler peşinde koşan, ülkemizin dağlarını yaylalarını zeytinini fındığını sömürge madenciliğine açan iktidarın halka verecek bir şeyi kalmadı. Gücümüzün örgütlü olmaktan geçtiğini biliyoruz, ülkenin her yerinde demokratik haklarımızı kullanarak emekli hakları için alanlardayız, memur emeklilerinin yasaya aykırı biçimde mahrum edildiği seyyanen zam davası için adliyelere tek tek ve topluca dilekçe vermeye devam ediyoruz” diye konuştu.

“YILLARDIR SAVSAKLANAN İNTİBAK YASASI DERHAL ÇIKARILMALIDIR”

“Bize gerekli olan yeniden kamulaştırmadır, Cumhuriyetin kuruluş yıllarındaki gibi planlı karma ekonomidir, çocuklarımıza ve torunlarımıza istihdam yaratacak üretim seferberliğidir. Bunları programına kalın harflerle yazan halkçı iktidarın zaferi için verilecek ortak çabaya sonuna kadar varız” şeklinde konuşan Aydın, taleplerini şöyle sıraladı: “Asgari ücrete kayıpları giderici artış yapılmalı, en düşük emekli, dul ve yetim aylığı asgari ücretle eşitlenmelidir. Memur emeklilerine yasanın emredici hükmüne rağmen üç yıldır ödenmeyen seyyanen zamlar topluca ödenmelidir. Konutsuz emeklilere, gelirlerine uygun ödemeli sosyal konutlar yapılmalı, konut sahibi olana kadar kira yardımı sağlanmalıdır. Depreme dayanıksız konutlar uygun ödemeli krediyle sağlamlaştırılmalıdır. Anayasanın ‘Sendika Kurma Hakkı’ ve ‘Toplu Sözleşme Hakkı” ile ilgili 51. ve 53. Maddelerine “Emekliler’ veya Uluslararası Sözleşmelerde yer alan ‘herkes’ ibaresi eklenerek emeklilerin sendika kurma ve toplu sözleşme hakkı anayasal güvenceye kavuşturulmalıdır. Tüm emekli aylıkları ‘asgari değil, insanca yaşam’ ilkesine göre hükûmet ve emekli sendikası arasında yapılacak toplu sözleşme yoluyla belirlenmelidir. Aylık bağlama oranı (ABO) eskiden olduğu gibi yüzde 70 olmalıdır. Yıllardır savsaklanan İntibak Yasası derhal çıkarılmalıdır. Bayram ikramiyesi adı altında yılda iki defa yapılan ikramiye ödemelerine banka emeklileri de dahil edilmeli, ikramiyeler yılda dört defa birer aylık tutarında ödenmelidir. Emekli aylığı promosyonları 3 yılda bir değil her yıl ödenmelidir. Emekli aylıklarından alınan muayene, tedavi ve ilaç katkı payı kesintileri kaldırılmalıdır. Toplu taşıma araçlarında emeklilere ve eşlerine ücretsiz ulaşım hakkı sağlanmalıdır.”